Trái cây giàu vitamin C: Ăn đúng cách để cơ thể khỏe hơn 

Một chế độ ăn đa dạng với nhiều rau quả tươi có thể giúp cơ thể nhận được vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết mỗi ngày. Trái cây giàu vitamin C vì thế luôn được quan tâm nhờ khả năng cung cấp chất chống oxy hóa, hỗ trợ tổng hợp collagen, hấp thu sắt và duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. 

Từ ổi, kiwi, cam đến dâu tây, mỗi loại có hàm lượng dinh dưỡng khác nhau và hoàn toàn có thể được kết hợp linh hoạt trong khẩu phần hằng ngày.

I. Trái cây giàu vitamin C có vai trò gì đối với cơ thể?

Vitamin C, còn gọi là acid ascorbic, là một vitamin tan trong nước mà cơ thể con người không thể tự tổng hợp đủ và cần nhận từ chế độ ăn. Trái cây giàu vitamin C là một trong những nguồn tự nhiên thuận tiện để bổ sung dưỡng chất này.

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, vitamin C tham gia vào nhiều quá trình sinh học quan trọng, bao gồm:

  • Hoạt động chống oxy hóa.

  • Tổng hợp collagen.

  • Hỗ trợ chức năng miễn dịch diễn ra bình thường.

  • Tham gia vào quá trình chữa lành vết thương.

  • Tăng khả năng hấp thu sắt không heme từ thực phẩm nguồn gốc thực vật.

Nhu cầu vitamin C thay đổi tùy giới tính, tuổi và giai đoạn sinh lý. Theo mức khuyến nghị của Mỹ, người trưởng thành từ 19 tuổi cần khoảng 90 mg/ngày đối với nam và 75 mg/ngày đối với nữ; phụ nữ mang thai cần 85 mg, còn người cho con bú cần 120 mg mỗi ngày. Người hút thuốc được khuyến nghị bổ sung thêm 35 mg/ngày so với người không hút thuốc.

Tuy nhiên, ăn thật nhiều trái cây giàu vitamin C không đồng nghĩa cơ thể sẽ trở thành một “pháo đài miễn dịch” không bao giờ mắc bệnh. Vitamin C cần thiết cho cơ thể, nhưng không phải thuốc thần và không thể thay thế giấc ngủ, vận động, tiêm chủng hay điều trị y khoa khi cần thiết.

Trái cây giàu vitamin C góp phần hỗ trợ chống oxy hóa, tổng hợp collagen, hấp thu sắt và duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch
Trái cây giàu vitamin C góp phần hỗ trợ chống oxy hóa, tổng hợp collagen, hấp thu sắt và duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch 

II. Những loại trái cây giàu vitamin C đáng chú ý nhất

Khi nhắc đến trái cây giàu vitamin C, nhiều người thường nghĩ ngay đến cam và chanh. Thực tế, thế giới trái cây rộng hơn khá nhiều và một số loại có thể cung cấp lượng vitamin C rất đáng kể.

II.1. Ổi

Ổi thường được xem là một trong những loại quả nổi bật về hàm lượng vitamin C. Ngoài ra, loại quả này còn cung cấp chất xơ và có thể ăn trực tiếp mà không cần chế biến bằng nhiệt.

Khi lựa chọn ổi:

  • Ưu tiên quả tươi và không bị thối/dập nát.

  • Rửa kỹ trước khi ăn.

  • Có thể ăn cả phần thịt và vỏ nếu bảo đảm vệ sinh.

  • Không nhất thiết chấm quá nhiều muối hoặc đường.

Đối với người đang tìm kiếm trái cây chứa vitamin c, ổi là một lựa chọn đáng cân nhắc trong chế độ ăn đa dạng.

Ổi là một trong những loại trái cây giàu vitamin C nổi bật, đồng thời cung cấp chất xơ và có thể ăn trực tiếp khi được rửa sạch
Ổi là một trong những loại trái cây giàu vitamin C nổi bật, đồng thời cung cấp chất xơ và có thể ăn trực tiếp khi được rửa sạch

II.2. Kiwi

Một quả kiwi cỡ trung bình cung cấp khoảng 64 mg vitamin C theo bảng thành phần thực phẩm của Văn phòng Thực phẩm bổ sung thuộc NIH. Con số này tương đương khoảng 71% giá trị tham chiếu hằng ngày được FDA sử dụng trên nhãn thực phẩm.

Kiwi có thể:

  • Ăn trực tiếp.

  • Kết hợp với sữa chua.

  • Thêm vào yến mạch.

  • Dùng trong salad trái cây.

Đây là một trong những trái cây nhiều vitamin C dễ kết hợp vào bữa sáng hoặc bữa phụ.

II.3. Cam

Cam nổi tiếng đến mức đôi khi bị xem như “đại sứ độc quyền” của vitamin C, dù thực tế còn nhiều loại quả khác cũng rất giàu dưỡng chất này.

Theo NIH, một quả cam cỡ trung bình cung cấp khoảng 70 mg vitamin C, tương đương khoảng 78% giá trị hằng ngày tham chiếu.

Ăn cam nguyên múi thường có lợi thế hơn uống nước ép ở khía cạnh giữ lại chất xơ. Khi uống nước ép, người dùng cũng dễ tiêu thụ lượng lớn trái cây trong thời gian ngắn mà không nhận ra.

Một quả cam cỡ trung bình có thể cung cấp lượng vitamin C đáng kể, đồng thời ăn nguyên múi giúp giữ lại nhiều chất xơ hơn nước ép
Một quả cam cỡ trung bình có thể cung cấp lượng vitamin C đáng kể, đồng thời ăn nguyên múi giúp giữ lại nhiều chất xơ hơn nước ép 

II.4. Dâu tây

Dâu tây vừa có hương vị đặc trưng vừa là nguồn vitamin C đáng chú ý. Khoảng nửa cốc dâu tây thái lát cung cấp khoảng 49 mg vitamin C theo NIH.

Có thể dùng dâu tây cùng:

  • Sữa chua không đường.

  • Yến mạch.

  • Các loại hạt.

  • Salad.

  • Những loại trái cây khác.

Trong danh sách trái cây giàu vitamin C, dâu tây còn tạo thêm sự đa dạng về màu sắc và hương vị cho khẩu phần.

II.5. Bưởi

Nửa quả bưởi cỡ trung bình có thể cung cấp khoảng 39 mg vitamin C. Đây cũng là một loại trái cây họ cam quýt được các nguồn dinh dưỡng chính thống xếp vào nhóm cung cấp vitamin C.

Tuy nhiên, một lưu ý quan trọng là bưởi có thể tương tác với một số loại thuốc. Người đang sử dụng thuốc kê đơn nên đọc hướng dẫn hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi ăn bưởi thường xuyên với số lượng lớn.

II.6. Các loại quả khác

Ngoài những lựa chọn trên, nhiều loại quả khác cũng góp phần bổ sung vitamin C như:

  • Đu đủ.

  • Dưa lưới.

  • Chanh.

  • Quýt.

  • Các loại quả mọng và trái cây nhiệt đới.

Không nhất thiết phải truy tìm một loại quả có hàm lượng cao nhất tuyệt đối. Điều quan trọng hơn là ăn đa dạng và duy trì đều đặn, bởi trái cây chứa vitamin C cũng đồng thời có thể cung cấp chất xơ cùng nhiều hợp chất thực vật khác.

Đu đủ, quýt, chanh, dưa lưới, quả mọng và nhiều loại trái cây nhiệt đới khác cũng có thể góp phần bổ sung vitamin C
Đu đủ, quýt, chanh, dưa lưới, quả mọng và nhiều loại trái cây nhiệt đới khác cũng có thể góp phần bổ sung vitamin C 

III. Trái cây giàu vitamin C có giúp tăng sức đề kháng không?

Đây là câu hỏi xuất hiện thường xuyên trên các chuyên mục tin tức tổng hợp 24h. Vitamin C đúng là có vai trò trong chức năng miễn dịch, nhưng cần hiểu đúng mức độ tác động.

Vitamin C hỗ trợ hoạt động bình thường của nhiều tế bào miễn dịch và đóng vai trò chống oxy hóa. Tuy nhiên, NIH cho biết việc bổ sung vitamin C thường xuyên không làm giảm rõ rệt nguy cơ mắc cảm lạnh trong dân số nói chung, dù có thể giúp rút ngắn nhẹ thời gian mắc bệnh ở một số trường hợp.

Điều này có nghĩa:

  • Ăn đủ trái cây giàu vitamin C là một phần của chế độ dinh dưỡng tốt.

  • Vitamin C không thể bảo đảm bạn không mắc cảm lạnh hoặc nhiễm trùng.

  • Không nên xem thực phẩm bổ sung liều cao như một phương pháp thay thế chế độ ăn và chăm sóc y tế.

Cơ thể không hoạt động theo kiểu “nạp vitamin C hôm nay, miễn nhiễm virus ngày mai”. Miễn dịch là một hệ thống phức tạp liên quan đến dinh dưỡng, giấc ngủ, hoạt động thể chất, tuổi tác, bệnh nền và nhiều yếu tố khác.

IV. Trái cây giàu vitamin C cần thiết thế nào với người chơi thể thao?

Đối với người thường xuyên vận động, đặc biệt người chơi bóng đá, chế độ ăn cần cung cấp đủ năng lượng, carbohydrate, protein, chất béo, vitamin, khoáng chất và nước. Trái cây giàu vitamin C có thể góp phần vào khẩu phần này nhờ cung cấp vitamin C, carbohydrate tự nhiên, nước và nhiều hợp chất thực vật.

Vitamin C tham gia tổng hợp collagen, một protein quan trọng trong cấu trúc da, gân, dây chằng và nhiều mô liên kết. Đồng thời, hoạt động thể chất cường độ cao có thể làm gia tăng stress oxy hóa tạm thời.

Một số lựa chọn phù hợp cho người vận động gồm:

  • Cam hoặc kiwi dùng trong bữa phụ.

  • Dâu tây kết hợp sữa chua.

  • Ổi ăn sau bữa chính.

  • Trái cây kết hợp cùng nguồn carbohydrate và protein phù hợp sau tập.

Tuy nhiên, người chơi thể thao không nên suy luận rằng uống vitamin C liều càng cao thì phục hồi càng nhanh. Một tổng quan năm 2023 cho thấy bằng chứng về lợi ích của việc bổ sung vitamin C hoặc E liều cao đối với phục hồi cơ vẫn chưa đầy đủ, đồng thời việc sử dụng dài hạn chất chống oxy hóa liều cao có thể ảnh hưởng đến một số thích nghi sinh lý do luyện tập.

Vì thế, ưu tiên trái cây giàu vitamin C trong một chế độ ăn cân bằng thường hợp lý hơn việc tự ý dùng thực phẩm bổ sung liều cao mà không có nhu cầu rõ ràng.

Cam, kiwi, dâu tây và ổi có thể được dùng trong bữa phụ hoặc kết hợp với nguồn protein và carbohydrate sau tập
Cam, kiwi, dâu tây và ổi có thể được dùng trong bữa phụ hoặc kết hợp với nguồn protein và carbohydrate sau tập 

V. Ăn trái cây thế nào để giữ được nhiều vitamin C hơn?

Vitamin C tan trong nước và khá nhạy cảm với nhiệt độ. Việc bảo quản quá lâu hoặc chế biến ở nhiệt độ cao có thể làm giảm hàm lượng vitamin C trong thực phẩm. NIH cho biết hấp hoặc dùng lò vi sóng có thể hạn chế thất thoát hơn so với một số phương pháp nấu kéo dài; may mắn là nhiều loại trái cây giàu vitamin C thường được ăn sống.

Để tận dụng tốt hơn giá trị dinh dưỡng, người dùng có thể:

  • Luôn ưu tiên trái cây tươi.

  • Rửa trước khi cắt khi phù hợp.

  • Không nên ngâm trái cây đã cắt quá lâu trong nước.

  • Hạn chế để trái cây cắt sẵn ở nhiệt độ phòng quá lâu.

  • Không thêm quá nhiều đường.

  • Ưu tiên ăn nguyên quả thay vì chỉ uống nước ép thường xuyên.

Nước ép vẫn có thể cung cấp vitamin C, nhưng thường chứa ít chất xơ hơn trái cây nguyên quả và dễ khiến người dùng tiêu thụ lượng đường tự nhiên lớn hơn trong thời gian ngắn.

Ăn trái cây nguyên quả giúp giữ lại chất xơ và hạn chế việc tiêu thụ quá nhiều đường tự nhiên trong thời gian ngắn
Ăn trái cây nguyên quả giúp giữ lại chất xơ và hạn chế việc tiêu thụ quá nhiều đường tự nhiên trong thời gian ngắn 

VI. Tổng kết

Trái cây giàu vitamin C như ổi, kiwi, cam, dâu tây và bưởi có thể góp phần cung cấp vitamin C, chất xơ cùng nhiều dưỡng chất cho chế độ ăn hằng ngày. Qua nội dung tổng hợp dành cho độc giả của nicholasabrahams.com, điều quan trọng là ăn đa dạng, ưu tiên trái cây nguyên quả và không xem vitamin C như một “lá chắn thần kỳ” chống mọi bệnh tật. 

Một khẩu phần cân bằng, vận động hợp lý và lối sống lành mạnh vẫn là nền tảng quan trọng hơn bất kỳ loại quả riêng lẻ nào.

Nguồn: Sưu tầm